มูลนิธิโลกสีเขียว

ผมชอบลอยกระทงทุกปี แต่ปีนี้เพิ่งรู้สึกจริงๆ ว่า พอคืนลอยกระทงผ่านไปแล้ว กระทงทั้งหลายกลายเป็นภูเขาขยะที่เจ้าหน้าที่ กทม. ต้องโกยขึ้นมาจากแม่น้ำลำคลอง ทำไงดีครับ ถ้าผมยังอยากลอยกระทงอยู่

                                                                      Chat
                                                      chat_chat1977@hotmail.com
 

คุณ Chat จ๋า

ป้าขออนุญาตเรียกว่าคุณฉัตรแล้วกันนะคะ ฟังดูไทยๆ ดี เหมาะกับเทศกาลลอยกระทงที่เพิ่งผ่านไป

แอบนึกดีใจที่คุณฉัตรมีสายตามองเห็นเรื่องนี้

ถึงแม้ว่าหลายปีที่ผ่านมา อาจจะสัก 10 ปีได้แล้วที่คนไทยลด ละ เลิกใช้โฟมลอยกระทง ซึ่งมันแปลว่าคนจำนวนไม่น้อยเห็นพ้องต้องกันว่า ถ้าสิ่งใดเป็นปัญหา เราก็สมควรจะแก้ไข ไม่เกี่ยงว่าเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม

หลายเรื่องเรารับรู้มันอย่างเข้าใจและช่วยกันเปลี่ยนแปลง

กระทงหยวกกล้วย กระทงขนมปัง และปีนี้มาใหม่...กระทงโคนไอศครีม จึงถูกเก็บขึ้นจากน้ำกองพะเนินอยู่ริมถนน
แง่การลดใช้โฟม เห็นแล้วก็น่าดีใจ แต่ถ้าคิดว่ากระทงพวกนั้นเป็นขยะในวันถัดมา มันก็เป็นแหล่งปล่อยก๊าซมีเทนมหาศาลเมื่อมันย่อยสลาย สมทบกับก๊าซเรือนกระจกดั้งเดิมที่มีอยู่แล้ว ก็น่าลำบากใจไม่น้อย ยังดีที่วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 มีแค่ปีละครั้ง

แต่ก่อนจะตอบกันตรงๆ ขอถามกลับคุณฉัตรหน่อยได้ไหมล่ะว่า เหตุใดคุณถึงลอยกระทง

ป้าลองถามๆ เพื่อนพ้องน้องพี่หลายคนก็ได้คำตอบที่น่าสนใจหลายอย่าง บางคนตอบว่าไปลอยทุกข์ลอยโศกทิ้ง บางคนบอกพาหลานไปเที่ยว ให้รู้จักประเพณีไทย บางคนว่าไปเที่ยวงานหนุกๆ เฉยๆ บ้างไปเพราะเดตกับแฟน มีอยู่บ้างที่ตอบว่าไปขอขมาพระแม่คงคาที่ทิ้งของเสียลงน้ำ

อืม ต่างคนต่างมีเหตุผลสำหรับการลอยกระทงเป็นของตัวเองจริงๆ นะ

ไหนลองเสิร์ชอย่างจริงจังหน่อยว่า เราลอยกระทงกันทำไมนะ

คำตอบมีอยู่สัก 3 อย่าง

- สะเดาะเคราะห์ : คนในเขตอุษาคเนย์มีพิธีลอยเคราะห์ไปตามน้ำเพื่อให้หมดทุกข์หมดโศก เราถึงได้ทิ้งเหรียญกษาปณ์ และบางคนก็ทิ้งเส้นผมและเศษเล็บลงไปด้วย บางถิ่นถึงกับถือว่าห้ามแตะต้องกระทงที่มีผู้ลอยแล้วทีเดียว

- ขอขมาพระแม่คงคาที่ทิ้งสิ่งปฏิกูลลงน้ำ และขอบคุณสำหรับน้ำให้ดื่มกินใช้สอย

- บูชาพระบรมสารีริกธาตุที่บรรจุในพระจุฬามณี, บูชารอยพระบาทริมฝั่งแม่น้ำนัมมทา ในประเทศอินเดีย, บูชาพระอุปคุต พระอรหันต์ที่จำศีลที่สะดือทะเล, บูชาพระนารายณ์ที่บรรทมสินธุ์กลางเกษียรสมุทร ฯลฯ

สรุปง่ายๆ ว่า ถ้าไม่ลอยเคราะห์โศกให้พ้นไปจากตัวและขอพรให้ได้ในสิ่งที่ปรารถนาแล้ว เราก็ลอยกระทงเพื่อกราบไหว้บูชาหรือขอขมาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สถิตอยู่ในน้ำหรือเป็นเทพแห่งน้ำ

ส่วนตัวป้าไม่ได้ลอยกระทงมานานหลายปีเต็มที ความที่รู้สึกว่าลอยกระทงไปหนึ่งใบ ไม่ว่าจะย่อยสลายได้หรือไม่ มันก็จะกลายเป็นขยะไปในที่สุด ต่อให้เป็นกระทงขนมปัง ก็ไม่แน่ใจว่าปลาจะมากินหรือเปล่า หรือกินแล้วมันเป็นไรไหม เพราะสีของขนมปังจัดจ้านแสบทรวงเหลือเกิน

ถ้าหากอยากขอขมาและขอบพระคุณพระแม่คงคา ก็มีวิธีอื่นอีกมากมาย เป็นต้นว่าระลึกถึงพระแม่คงคาสักหน่อยก่อนเปิดก๊อกน้ำ บอกตัวเองว่าเราจะใช้น้ำอย่างรู้ค่า หรือถ้าจะทิ้งสิ่งใดลงน้ำ ก็จะระมัดระวังให้ดี ไม่ให้เป็นสารเคมีที่ร้ายกาจหรือเป็นน้ำสะอาดที่ไหลทิ้งไปฟรีๆ

เรามาตอบคุณฉัตรกันดีกว่าเนอะ

ถ้าหากคุณฉัตรประสงค์จะลอยกระทงในปีหน้า ลองชักชวนครอบครัวและเพื่อนพ้องที่ต้องการลอยกระทงกันไปหลายๆ คน แล้วลอยกระทงใหญ่ร่วมกันแทนที่จะเป็นกระทง 2 3 4 5…ใบ ก็เหลือแค่ใบเดียว ช่วยกันจัดแต่งประดับให้งดงามอย่างใจ

และถ้าลอยกันใกล้ๆ ในตุ่ม คลอง หรือแม่น้ำใกล้บ้าน มีเด็กหนุ่มๆ สาวๆ แถวนี้ เคยลอยกระทงน้ำแข็งกันมาแล้ว

ทำได้ง่ายมาก แค่ใส่น้ำลงไปในขันน้ำ แล้ววางดอกไม้สวยๆ ลงไปสัก 4-5 ดอก แช่ช่องฟรีซทิ้งไว้แต่เช้า เย็นกลับบ้าน เอาขันน้ำแข็งออกมาแช่น้ำไว้ แค่พริบตาเดียวก็ได้กระทงน้ำแข็งที่ลอยน้ำแล้วแทบไม่เหลือร่องรอย

จะเหลือไว้ก็แต่ดอกไม้เล็กๆ ที่จะเดินทางไปกับสายน้ำ พาข่าวสารถึงพระแม่คงคา หรือพาเคราะห์นานาไปให้ไกล เมื่อเราตั้งอกตั้งใจอธิษฐานอย่างแท้จริง

                                                                      ลองทำดูจ้ะ
                                                                        ป้าแตง