เดี๋ยวนี้หนูเห็นเสื้อยืดสวยๆ ขายถูกเยอะแยะ หนูเหมาโหลมาเลยดีไหมคะ

เดี๋ยวนี้หนูเห็นเสื้อยืดสวยๆ ขายถูกเยอะแยะ ใหม่กิ๊ก ตัวละ 50 บาทเอง เหมาะกับเศรษฐกิจยุคนี้ หนูเหมาโหลมาเลยดีไหมคะ

หนูนาจ๋า

ช้าก่อนจ้า...อย่าเพิ่งรีบเหมา

หนูนารู้แล้วหรือยังว่าเสื้อ 50 บาทพวกนั้นมันมาจากไหน ต่อให้ใหม่กิ๊กมือหนึ่งก็เถอะ

รู้ไหมว่า เสื้อหรือกางเกงแค่ตัวเดียว เชื่อมโยงกับสิ่งอื่นและชีวิตอื่นมากมายเหลือเชื่อ

เสื้อยืด 1 ตัว ผลิตจากฝ้าย ซึ่งกว่าจะโตจนให้ผลผลิตมากพอจะทอเป็นเสื้อ ต้องใช้น้ำมากถึง 2,700 ลิตร 45% เป็นน้ำที่ต้นฝ้ายบริโภค 41% เป็นน้ำที่ระเหยจากไร่ฝ้ายระหว่างที่ต้นฝ้ายเติบโต และ 14% ใช้เป็นตัวทำละลายน้ำเสียจากปุ๋ยเคมีและอุตสาหกรรมสิ่งทอ

ส่วนกางเกงยีน 1 ตัว ต้องใช้น้ำในการผลิตทุกขั้นตอน ตั้งแต่ปลูกฝ้าย ฟอกย้อม มากถึง 11,000 ลิตร

ถ้าคิดทั่วโลก การปลูกฝ้ายใช้น้ำ 210,000 ล้านลิตร และทำให้น้ำเป็นมลพิษ 50,000 ล้านลิตร

นี่คิดแค่การใช้น้ำอย่างเดียวนะ

อุตสาหกรรมเสื้อผ้าน่ะได้ชื่อว่าเป็นตัวแสบแถวหน้าที่ทำให้โลกเสื่อมโทรมและเป็นพิษ แถมยังกดขี่ข่มเหงเพื่อนมนุษย์ด้วยกันมาหลายยุคสมัยแล้ว

ตัวแสบตัวนี้ไม่ค่อยมีใครนึกถึง เพราะมันหน้าซื่อ ไม่ได้ดูเป็นยักษ์มารอย่างพวกโรงไฟฟ้าถ่านหิน นิวเคลียร์ หรือโรงงานถลุงเหล็ก

นอกจากน้ำสะอาดปริมาณมหาศาลแล้ว ทรัพยากรและพลังงานก็ถูกผลาญชนิดมโหฬาร สารเคมีต่างๆ ถูกใช้ทำยาฆ่าแมลง ยาฆ่าหญ้า ปุ๋ยเคมี ฯลฯ ในไร่ฝ้าย ทำเป็นสี สารฟอกขาว ฯลฯ ในการฟอก ย้อม และอื่นๆ อีก

มีคนบอกว่าในอุตสาหกรรมเสื้อผ้าและสิ่งทอทั้งหมดใช้สารเคมีร่วม 8 พันชนิด และเมื่อสารเคมีถูกใช้แล้ว ลองจินตนาการดูว่ามันก็ถูกปล่อยสู่ดินและแหล่งน้ำมากขนาดไหนด้วย

กับคนด้วยกัน นานกว่าครึ่งศตวรรษมาแล้วที่ผู้หญิงและเด็กซึ่งทำงานอัดแน่นในโรงงานเสื้อผ้าสภาพไม่ปลอดภัย ถูกกดค่าแรง ทำงานเกินเวลา ไม่เคยมีโอที เป็นโรคปอดฝุ่นฝ้าย ถูกทำร้ายร่างกาย ไม่ต้องพูดถึงสวัสดิการและความมั่นคงเรื่องการว่าจ้าง คำศัพท์อย่าง “โรงงานนรก” ก็มีที่มาจากอุตสาหกรรมเสื้อผ้านี่แหละ

เรากี่คนกันที่จะแน่ใจได้ว่าเสื้อผ้าของเราปลอดจากความทุกข์ยากของผู้หญิงและเด็กเหล่านั้น

ปัญหานี้เก่าแก่หมักหมมยังแก้ไม่ได้ ปัญหาใหม่ก็เข้ามาแทรก...คราวนี้ใหญ่ขนาดเป็นปรากฏการณ์

“เสื้อผ้าด่วน” (Fast Clothes) หรือ “แฟชั่นด่วน” (Fast Fashion) คือปรากฏการณ์ที่ว่านั่น

เสื้อผ้าด่วนๆ แฟชั่นด่วนๆ มักผลิตจากวัสดุด้อยคุณภาพ ขายราคาถูก ผลิตจากเวียดนาม เขมร อินเดีย จีน ส่งขายทั่วโลก ใส่ได้ไม่กี่หนก็ยืดก็ขาดแล้ว แต่เดี๋ยวเดียวก็มีแบบใหม่ๆ ออกมาวางขายอีกให้คนซื้อใหม่ได้ทุกสัปดาห์

เสื้อ 50 บาทของหนูนาท่าทางเป็นอย่างนั้นหรือเปล่าล่ะ

แน่นอน ใครๆ ก็ชอบของดีๆ ถูกๆ แต่ของถูกอย่างเสื้อด่วนนี่มันส่งผลสะเทือนต่อโลกมากมายหลายขนาน เพราะเร่งผลิตเร่งซื้อ ไม่มีใครคิดเรื่องการล้างผลาญทรัพยากรกับพลังงานเพื่อผลิตเสื้อผ้าอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ไม่มีใครสนเรื่องแรงงานผลิตเสื้อผ้าที่ถูกกดดันหนักเข้าไปอีกเพื่อผลิตสินค้าให้ได้มากกว่าเดิม

เสื้อผ้าสักตัวหนึ่ง มันถึงได้เป็นมากกว่าเสื้อผ้าก็เพราะเหตุนี้

โชคดีที่หลายคนตัดใจไม่ใช้เสื้อด่วน ยอมจ่ายแพงกว่าหน่อย เพื่อให้ได้เสื้อผ้าทนทาน ไม่ต้องซื้อบ่อย

ส่วนที่ซื้อมาแล้ว ก็ใช้ให้คุ้ม ขาดนิดขาดหน่อยก็ซ่อมแซมไว้น่าภูมิใจ

ที่เหลือคือรักเสื้อผ้าที่เรามีอยู่ให้นานขึ้นอีกนิด ตั้งสติอีกหน่อยว่าเราต้องการเสื้อตัวนั้นจริงหรือเปล่า

และจะลองถามพ่อค้าแม่ค้าดูหน่อยก็ได้ว่าเสื้อผ้าบนแผงของเขาน่ะ มาจากไหน

เราจะได้ใส่เสื้ออย่างสบายใจไงล่ะ

ป้าแตง