มูลนิธิโลกสีเขียว

แม้ทุกคนจะรู้ว่านอกจากตัวเองแล้ว โลกใบนี้ยังมีสิ่งมีชีวิตอันหลากหลายอีกมากมายอาศัยอยู่ แต่จะมีสักกี่คนที่ตระหนักถึงการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตรอบกาย มองเห็นคุณค่าของความต่างในสายพันธุ์ และไม่รู้สึกว่าเขาเป็นส่วนเกินของพื้นที่อันกว้างขวาง

Arrietty หรือชื่อเต็มๆ ว่า The Borrower Arrietty ภาพยนตร์อะนิเมชั่นลำดับที่ 17 ที่กำกับโดยผู้กำกับที่อายุน้อยที่สุดของ Studio Ghibli อย่าง Hiromasa Yonebayashi ดัดแปลงมาจากหนังสือ “The Borrowers” ของนักเขียนชาวอังกฤษที่ชื่อ Mary Norton โดยเล่าถึงการอยู่ร่วมกันของ “คน” และ “คนจิ๋ว” ได้อย่างน่าสนใจ

ครอบครัวคนจิ๋วประกอบด้วยพ่อ แม่ และลูกสาววัย 14 ปีที่ชื่อ “อาริเอ็ตตี้” พวกเขาอาศัยอยู่ใต้ถุนในบ้านหลังเดียวกับคนขนาดปกติ ดำเนินชีวิตอย่างระมัดระวังไม่ให้คนในบ้านเห็น เพราะหากมีใครพบเข้า พวกเขาจะต้องป้องกันต้วเองโดยการย้ายหนีออกไป

เนื้อหาของภาพยนตร์ เล่าถึงภารกิจสำคัญอย่างหนึ่งของ “คนจิ๋ว” ก็คือ การ “หยิบยืม” ข้าวของต่างๆ ในบ้านหลังใหญ่เพื่อใช้ในการ “ดำรงชีวิต”  

การผจญภัยในบ้านหลังใหญ่กับภารกิจ “หยิบยืม” ครั้งแรกของ “อาริเอ็ตตี้” เกิดขึ้นเมื่อเธออายุได้ 14 ปี โดยมีเป้าหมายเป็นน้ำตาลหนึ่งก้อนและทิชชูหนึ่งแผ่น  ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้เธอได้เจอกับ “โช” หลานชายของคุณยายเจ้าของบ้าน ที่มาพักเพื่อเตรียมตัวผ่าตัดรักษาโรคหัวใจ ซึ่งนับว่าเป็นจุดเริ่มต้นในความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตต่างขนาดที่ภาพยนตร์เรื่องนี้ตั้งใจนำเสนอ นั่นคือความสัมพันธ์แบบ “อยู่ร่วม” และ “กำจัด”

สำหรับ “โช” การพบกันในครั้งนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของมิตรภาพที่งดงาม เขาไม่มีทีท่าขัดขวางการ “หยิบยืม” ข้าวของต่างๆ ของ “คนจิ๋ว” แต่เขากลับหยิบยื่นน้ำใจให้กับ “อาริเอ็ตตี้” อย่างบริสุทธิ์ใจ โดยนำน้ำตาลที่เธอทำตกไว้ไปวางให้ที่ปากทางเข้าบ้านจิ๋ว  แต่การหายไปของน้ำตาลเพียงหนึ่งก้อน และทิชชูเพียงหนึ่งแผ่น กลับสร้างความรู้สึกขัดใจให้แก่แม่บ้านประจำบ้านหลังใหญ่ จนเธอต้องทำทุกวิถีทางเพื่อ “กำจัด” สิ่งมีชีวิตขนาดจิ๋วไปให้ได้

ทั้งๆ ที่สถานการณ์เดียวกัน แต่คนสองคนกลับมีท่าทีแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง สิ่งๆ นี้อาจเป็นคำถามที่ภาพยนตร์ตั้งใจให้ผู้ชมได้ใคร่ครวญบางสิ่งบางอย่างในชีวิตได้อย่างกระแทกใจ  

เมื่ออะนิเมชั่นเรื่องนี้มีการออกแบบตัวละครจิ๋วให้มีรายละเอียดเหมือนๆ กับคนทั่วไปเกือบทุกอย่าง ทำให้เมื่อถึงการเล่าแยกส่วนระหว่างโลกขนาดปกติ-โลกขนาดจิ๋ว ผู้ชมจึงรู้สึกได้ว่า “ไม่ต่างกัน” เมื่อรายละเอียดในชีวิตแทบไม่ได้ต่างกัน การกิน-อยู่ที่ต่างจึงมีเพียง “ขนาด” ที่เล็ก-ใหญ่เท่านั้น  -- เหล่านั้นคือสิ่งที่ภาพยนตร์ขับเน้นให้ผู้ชมรู้สึกว่าวิธีการ “กำจัด” เป็นเรื่องที่ไร้เหตุผลมากขึ้นไปอีก

ท้ายที่สุด การดำเนินเรื่องตลอด 94 นาทีก็มาจบลงที่ “คนจิ๋ว” ได้ตัดสินใจเดินทางไปหาที่อยู่ใหม่ พร้อมกับการทิ้งคำถามไว้ให้ผู้ชมว่า การ “หยิบยืม” น้ำตาลเพียงหนึ่งก้อน และทิชชูเพียงหนึ่งแผ่น มันเหมาะสมกับการที่ต้อง “กำจัด” พวกเขาออกไปเลยหรือ ?

เรื่อง : ขวัญชาย ดำรงค์ขวัญ