มูลนิธิโลกสีเขียว

อาจเพราะ “อากาศ” คือสิ่งจับต้องไม่ได้ ความเคยชินที่ไม่สามารถมองเห็นด้วยตาจึงทำให้คนจำนวนไม่น้อยเลือกที่จะละเลย “ภัยเงียบ” ที่เคลื่อนไหวอยู่รอบๆ ตัว

หลายคนรู้ทั้งรู้ว่าอากาศที่หายใจเข้าไปทุกวินาทีไม่ปลอดภัย แต่ก็น้อยคนนักที่จะตระหนักถึงความเชื่อมโยงของที่มาปัญหา ผลกระทบที่เกิดขึ้น รวมทั้งหนทางในการบรรเทาที่ตัวเขาสามารถลงมือได้ทันที

“เมื่ออากาศเป็นฆาตกร” โดย ดร.ไสว บุญมา เป็นหนังสือเล่มเล็กๆ ที่เล่าถึงภัยเงียบของสภาพอากาศในปัจจุบัน อันมีคุณภาพย่ำแย่เข้าขั้นเป็นมลพิษ ถึงขนาดในหลายกรณีถูกนิยามว่าเป็น “ฆาตกร” ที่คร่าชีวิตผู้คน  

ผู้เขียนเริ่มจากย้อนให้เห็นวิวัฒนาการของอดีต-ปัจจุบันในประเด็นเรื่องมลพิษทางอากาศอย่างกว้างๆ เล่าที่มาที่ไปของมลพิษที่อยู่ภายนอกอาคารและภายในอาคารและพาไปสำรวจว่าโรคภัยใดบ้างที่เกิดขึ้นจากมลพิษเหล่านั้น รวมทั้งแนะนำวิธีการแก้ไขที่ต้นเหตุมลพิษ พร้อมกับยกตัวอย่างการนำความรู้มาประยุกต์ใช้จริงในชีวิตประจำวันอีกด้วย

ด้วยความที่เนื้อหาเล่าออกมาสั้นกระชับ ไม่ใช้ศัพท์ทางวิทยาศาสตร์มากนัก และเชื่อมโยงปัญหาที่เกิดขึ้นให้เห็นความสัมพันธ์กับคนอ่านได้ค่อนข้างดี ผู้อ่านจึงสามารถเข้าใจเนื้อหาทั้งหมดได้ไม่ยาก ทำให้หนังสือเล่มนี้สามารถทำหน้าที่สร้างความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับ “มลพิษทางอากาศ” ให้กับผู้อ่านได้ดีพอสมควร

ความเป็นจริงข้อหนึ่งที่หนังสือเล่มนี้บอกไว้ตั้งแต่ต้นก็คือ ยิ่งกาลเวลาผ่านไปนานเท่าไร ข้อมูลก็บอกชัดเจนว่า กิจกรรมต่างๆ ที่มนุษย์จำนวนมากกระทำอยู่ได้ส่งผลให้สภาพอากาศที่เคยบริสุทธิ์มีแต่จะย่ำแย่ลงเรื่อยๆ ทั้งจากทิศทางการพัฒนาในรูปแบบอุตสาหกรรมที่ปล่อยมลพิษมหาศาลโดยปราศจากมาตรการควบคุมอย่างเพียงพอ รถยนต์บนท้องถนนที่มีแต่จะมากขึ้นอยู่ตลอดเวลาวิถีชีวิตในครัวเรือนที่ผลิตภัณฑ์จากสารเคมีเข้ามามีบทบาทมากขึ้นเรื่อยๆ การสูบบุหรี่เป็นประจำในบ้าน ฯลฯ

แต่การเพ่งสถิติที่ถดถอย แล้วนำมาใช้เป็นข้ออ้างเพื่อที่จะไม่ลงมือแก้ไขใดๆ ก็คงไม่ใช่แนวทางที่น่าสนใจนัก เพราะนอกจากจะยิ่งเพิ่มความเข้มข้นให้กับสภาพอากาศโดยรวมที่ย่ำแย่เป็นทุนเดิมอยู่แล้ว การนิ่งเฉยยิ่งเป็นต้นเหตุสำคัญที่ส่งผลให้ร่างกายของทุกคนต้องประสบกับ “ภัยเงียบ” จากอากาศที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้

อย่างน้อยๆ เราคงมีความสุขในการดำเนินชีวิตที่เหลือมากขึ้น หากสบายใจได้ว่าร่างกายของเรารายล้อมไปด้วยอากาศที่ดีขึ้นกว่าเดิม ซึ่งเป็นสิ่งที่เราเริ่มต้นได้ทันที

แนะนำหนังสือโดย ขวัญชาย ดำรงค์ขวัญ