มูลนิธิโลกสีเขียว

เรื่อง : โสธิดา นุราช สำนักข่าวประชาธรรม

เนื่องด้วยชาวบ้านในพื้นที่ หมู่ ๒ และหมู่ ๖ บ้านโพนไพลและบ้านทองหลาง ต.พังเทียม อ.พระทองคำ จ.นครราชสีมา ต่อสู่เรื่องการสูบน้ำเกลือมากว่า ๒๐ ปี และล่าสุดเมื่อวันที่ ๑๗ ธันวาคม ๒๕๕๒ ก็มีคำพิพากษาของศาลปกครองชั้นต้นนครราชสีมา ทำให้บริษัท สยามทรัพย์มณี คิดจะเปลี่ยนแปลงการทำเกลือ จากสูบน้ำเกลือใต้ดินป็นการทำเหมืองเกลือหิน ดั่งเช่นเหมืองเกลือหินพิมาย

 “ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดท้องที่ที่อนุญาตให้ตั้งโรงงานทำเกลือสินเธาว์และโรงงานสูบหรือนำน้ำเกลือขึ้นมาจากใต้ดิน ลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๓๔ เป็นการออกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมเพื่อกำหนดท้องที่ที่จะอนุญาตให้ตั้งโรงงานทำเกลือสินเธาว์ และโรงงานสูบน้ำเกลือหรือน้ำนำเกลือขึ้นมาจากใต้ดิน มิใช่เป็นการออกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมเพื่อกำหนดจำนวนโรงงานแต่ละประเภท หรือชนิดตามที่ได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวงฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๑๒) และบัญชีแนบท้ายกฎกระทรวงดังกล่าว ที่จะอนุญาตให้ตั้งหรือขยาย หรือที่จะไม่อนุญาตให้ตั้งหรือขยายในท้องที่ใดท้องที่หนึ่ง จึงไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของบทบัญญัติในมาตรา ๓๓(๑) แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ และเป็นประกาศที่ออกโดยไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายกำหนด  เนื่องจากไม่ได้นำประกาศดังกล่าวไปให้คณะรัฐมนตรีเห็นชอบ ก่อนที่จะประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ ๒๔ ตุลาคม ๒๕๓๔ อันเป็นการไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนที่มาตรา ๓๓(๑) แห่งพระราชบัญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ ได้กำหนดไว้ จึงทำให้ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดท้องที่ที่อนุญาตให้ตั้งโรงงานทำเกลือสินเธาว์และโรงงานสูบหนือนำน้ำเกลือขึ้นมาจากใต้ดิน ลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๓๔ ออกโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย และมีลักษณะที่ผิดพลาดอย่างชัดแจ้งและร้ายแรง ซึ่งในทางกฎหมายถือเสมือนว่าไม่มีการออกประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดท้องที่ที่อนุญาตให้ตั้งโรงงานทำเกลือสินเธาว์และโรงงานสูบหรือนำน้ำเกลือขึ้นมาจากใต้ดิน ลงวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๓๔ ศาลจึงไม่จำเป็นต้องมีคำพิพากษาเพิกถอนประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมฉบับดังกล่าว เพราะประกาศฉบับดังกล่าวย่อมไม่มีผลบังคับตามกฎหมายอยู่ในตัว ทั้งนี้ โดยเทียบคียงตามคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดในคดีหมายเลขแดงที่ อ.๔๗/๒๕๔๖” 

 ซึ่งระหว่างนี้อยู่ในระหว่างการยื่นคำขอประทานบัตร แม้ว่าจะมีการทำเหมืองเกลือหินจะมีวิธีการที่ดีและปลอดภัยมากกว่าการสูบน้ำเกลือใต้ดิน แต่ชาวบ้านในอำเภอพระทองคำยังไม่ไว้วางใจบริษัททรัพย์มณี เพราะกลัวว่าแม้จะทำเหมืองเกลือหินแต่ก็อาจจะลักลอบสูบน้ำเกลืออีกก็เป็นได้ ด้วยเหตุที่การสูบน้ำเกลือนั้นมีต้นทุนต่ำมาก และยังเป็นต้นเหตุของการเกิดหลุมยุบในพื้นที่อีกด้วย ชาวบ้านจึงอยากให้บริษัททรัพย์มณี แสดงความจริงใจด้วยการหยุดสูบน้ำเกลืออย่างเด็ดขาดเสียก่อน แล้วค่อยยื่นคำขอประทานบัตรในการทำเหมืองเกลือหิน

 อีกประเด็นที่ชาวบ้านตั้งข้อสังเกต คือ แผนผังสถานที่ตั้งของโรงงานในคำขอประทานบัตรนั้นสวมทับพื้นที่การสูบน้ำเกลือเดิมและพื้นที่ใหม่ ทั้งในพื้นที่หมู่ ๒ บ้านโพนไพล หมู่ ๖ บ้านทองหลาง และหมู่ ๑๙ บ้านทองหลางพัฒนา แต่ในคำขอได้ขอเพียงพื้นที่หมู่ ๒ เท่านั้น แสดงให้เห็นถึงเจตนาซึ่งจะครอบครองทั้งทั้งหมด  จึงเป็นเหตุให้ชาวบ้านหวั่นใจว่าจะมีการลักลอบสูบน้ำเกลือใต้ดินและทำเหมืองเกลือหินไปพร้อมๆ กัน  ก็เท่ากับไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาแต่อย่างใด