ตลกร้ายของสหรัฐฯ : ทำลายป่าเพื่อมาผลิตหนังสือสิ่งแวดล้อม

เรียบเรียง: กรวิกา วีระพันธ์เทพา

ป่าฝนกำลังกลับมาเป็นประด็นหลักของวรรณกรรมเยาวชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมหลายๆ เล่ม แต่แม้กระนั้น สำนักพิมพ์หลายรายของหนังสือเหล่านี้กลับใช้กระดาษที่ทำให้เกิดการทำลายไม้ในป่าฝนเสียเอง ผลสรุปรายงานของเครือข่ายเคลื่อนไหวเพื่อป่าฝน (the Rainforest Action Network – RAN) เมื่อเร็วๆ นี้พบว่า สำนักพิมพ์ชั้นนำจำนวน 9 ใน 10 ราย จำหน่ายหนังสือที่ใช้กระดาษจากการตัดไม้ในป่าฝนที่อินโดนีเซียโดยไม่มีการปลูกทดแทน

การค้นพบข้อมูลนี้ RAN ได้ไปสุ่มซื้อหนังสือจำนวน 30 เล่ม ซึ่งมาจากการเลือกสำนักพิมพ์ระดับท็อปเท็น แห่งละ 3 เล่ม จากนั้นนำไปทดสอบในห้องทดลองอิสระเพื่อหาว่าหนังสือเล่มนั้นมีส่วนประกอบของเส้นใยจากป่าฝนหรือจากการทำไร่กระถิน ซึ่งเติบโตบนพื้นที่ที่ป่าถูกทำลายหรือไม่ ปรากฏว่า 9 ใน 10 ของสำนักพิมพ์รายใหญ่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ แม้ว่าจะมีสำนักพิมพ์ 5 รายที่กล่าวถึงแนวทางการจัดซื้อกระดาษให้ประชาชนทั่วไปทราบ

ประเทศจีนถือเป็นส่วนหนึ่งของปัญหานี้ ซึ่งทาง RAN อธิบายความเชื่อมโยงว่าการเติบโตอย่างรวดเร็วของการพิมพ์และการผลิตหนังสือใช้วิธีการว่าจ้างประเทศจีน อุตสาหกรรมหนังสือในสหรัฐอเมริกามีความเสี่ยงมากขึ้นเรื่อยๆ ในเรื่องแหล่งที่มาของกระดาษที่มีปัญหาซึ่งเข้าสู่วงจรการผลิต จีนเป็นประเทศที่นำเข้าเนื้อไม้และกระดาษจากอินโดนีเซียมากที่สุด และอุตสาหกรรมกระดาษจำนวนมากในประเทศจีนมีความเกี่ยวข้องกับความขัดแย้งอย่างรุนแรงกับกลุ่มผู้จัดหาเนื้อไม้และกระดาษที่มีชื่อเสียงด้านอื้อฉาว นั่นคือ Asia Pulp and Paper และ Asia Pacific Resources International ซึ่งรวมปริมาณการผลิตแล้วมาจากอินโดนีเซียกว่า 80% โดยตั้งแต่ปี 2000 ถึง 2008 จีนขายหนังสือภาพสำหรับเด็กให้สหรัฐอเมริกาเป็นจำนวนเพิ่มขึ้นมากกว่า 290% คิดเป็นค่าเฉลี่ยต่อปีเพิ่มขึ้นมากกว่า 35%

การสุ่มตัวอย่างหนังสือของ RAN ยังถือว่าน้อยมาก แต่ผลสรุปก็มีผลพอจะทำให้คนซื้อหนังสือหยุดคิดชั่วครู่ แล้วคุณพ่อคุณแม่ที่รักหนังสือล่ะ จะทำอย่างไร? เห็นได้จากธรรมชาติของปัญหาที่กระจายไปวงกว้างอย่างเห็นได้ชัด บางทีวิธีที่ดีที่สุดก็คือการกลับไปทบทวนหลักหนึ่งในสามของการคิดแบบยั่งยืน นั่นคือ “การนำกลับมาใช้อีก” (reuse) และลองหันมาหาหนังสือให้เจ้าตัวเล็กจากตลาดนัดมือสอง ห้องสมุด ร้านราคาประหยัด ยืมจากเพื่อน ญาติมิตร หรือใครก็ตาม

และขณะนี้ RAN ได้เปิดเผยรายชื่อหนังสือเด็กจำนวน 25 เล่มที่ “เป็นมิตรต่อป่าฝน” ซึ่งพิมพ์บนกระดาษรีไซเคิลหรือได้รับการรับรองจากคณะกรรมการดูแลป่าฝน (Forest Stewardship Council – FSC) และในอนาคตก็จะมีการเพิ่มรายชื่อหนังสือตามมาอีกด้วย