ชุมชนในฝัน
กิจกรรมนี้สร้างสรรค์โดย “กลุ่มระบัดใบ” ซึ่งเป็นกลุ่มเยาวชนอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จ.ระนอง โดยมีการดัดแปลงบางส่วนเพื่อให้เข้ากับกิจกรรมนี้ “ชุมชนในฝัน” เป็นกิจกรรมที่เสนอภาพรวมของลำน้ำและชุมชนรอบๆ ตั้งแต่ต้นจนปลาย เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับใช้วิเคราะห์เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวกับน้ำต่อไป
เสนอภาพรวมของการเดินทางของสายน้ำ ตั้งแต่ต้นจนถึงปลาย เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานที่ใช้วิเคราะห์เรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวกับน้ำต่อไป
- กระดาษฟลิปชาร์ต/กระดาษปรู๊ฟขนาดใหญ่ วาดภาพสายน้ำตั้งแต่ “ต้นน้ำ” “ชนบท” “เมือง” และ “ปากแม่น้ำ” ดังภาพ
- กระดาษสำหรับจดจำนวน 80 แผ่น หรือมากกว่า (ใช้กลุ่มประมาณ 10 แผ่น)
- เครื่องเขียน/สี/กระดาษกาว/เทปใส
- แบ่งกลุ่มนักสืบออกเป็น 8 กลุ่ม (อาจใช้กลุ่มเดิมก็ได้) แจกกระดาษปรู๊ฟซึ่งมีภาพสายน้ำที่ไหลผ่าน แบ่งกลุ่ม “ต้นน้ำ” 2 กลุ่ม “ชนบท” 2 กลุ่ม “เมือง” 2 กลุ่ม และ “ปากน้ำ” 2 กลุ่ม
- แต่ละกลุ่มระดมสมองเพื่อหาว่าบริเวณสองฝั่งสายน้ำของกลุ่มควรมีอะไรบ้างและควรจะเป็นอย่างไร แล้ววาดสิ่งเหล่านั้นลงบนกระดาษปรู๊ฟ
- ให้นักสืบนำภาพทั้ง 8 แผ่นเรียงต่อกันตามลำดับพื้นที่ “ต้นน้ำ” “ชนบท” “เมือง” “ปากแม่น้ำ” เป็นแผนที่สายน้ำ จากนั้นให้นักสืบอภิปรายภาพชุมชนในฝันของนักสืบ
- ให้นักสืบแต่ละกลุ่มระดมสมองถึงความจำเป็น (และความไม่จำเป็น) ที่จะต้องมีสิ่งต่างๆ ในชุมชนของนักสืบ ปัญหาเกี่ยวกับน้ำที่อาจเกิดขึ้น รวมทั้งวิธีการป้องกันแก้ไขปัญหาเหล่านั้น เขียนสิ่งที่ได้ลงในกระดาษสำหรับจด
- นำกระดาษที่นักสืบเขียนติดคู่กับแผนที่สายน้ำในแต่ละแผ่น แล้วอภิปรายถึงความขัดแย้งของ“การพัฒนาที่ดิน” กับ “การอนุรักษ์สภาพแวดล้อม”
จากกิจกรรม คุณครูสรุปให้นักสืบเห็นว่าการใช้ที่ดินริมฝั่งและกิจกรรมของมนุษย์อาจทำให้เกิดผลกระทบต่อลำน้ำ แต่ในขณะเดียวกันเราก็สามารถป้องกันและแก้ไขได้ด้วยมาตรการต่างๆ
อย่างไรก็ตาม คุณครูสามารถช่วยให้นักสืบขยายขอบเขตความคิดโดยการลองมองจากมุมอื่นๆ เช่นมองจากมุมของสัตว์หรือพืช ซึ่งก็ต้องใช้น้ำเช่นเดียวกับมนุษย์หรือแม้กระทั่งในมุมมองของระบบนิเวศว่าจะเป็นอย่างไรถ้าเกิดปัญหาต่างๆ ขึ้นมา
นักสืบเกิดความเข้าใจอย่างปรุโปร่งถึงผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษย์ที่มีต่อลำน้ำ และสามารถระดมสมองหาวิธีป้องกัน แก้ไข โดยเฉพาะการเริ่มต้นจากตัวเอง
หลังจากที่คุณครูสรุปเรื่องมุมมองจากสายตามนุษย์แล้ว อาจแบ่งกลุ่มทำกิจกรรมเดิม แต่ให้นักสืบเล่นบทบาทสมมุติเป็นพืชและสัตว์เพื่อสร้างมุมมองในแง่ระบบนิเวศก็ได้
พิมพ์หน้านี้