มูลนิธิโลกสีเขียว

ปริศนาโรงไฟฟ้า 9.9 เมกะวัตต์

วันที่ 1 กันยายน 2552

ช่วงนี้มีข่าวประท้วงการสร้างโรงไฟฟ้าชีวมวลถี่เชียวค่ะ ยกตัวอย่างนะคะ

25 พฤษภาคม 2552 กลุ่มชาวบ้านจาก อ. เวียงชัย และ อ. เวียงเชียงรุ้ง จ. เชียงราย กว่า 400 คน ไปปิดล้อมอุตสาหกรรมจังหวัดเชียงรายเพื่อต่อต้านโรงไฟฟ้าขนาดเล็กพลังงานชีวมวล

26 มิถุนายน 2552  กลุ่มตัวแทนนักเรียนโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์น่านจำนวน 200 คน คัดค้านการสร้างโรงไฟฟ้าชีวมวลที่จะก่อสร้างบริเวณตรงข้ามกับโรงเรียน

20 กรกฎาคม 2552 ประชาชนกว่า 1,000 คน ในพื้นที่ ต. เบิกไพร อ. จอมบึง จ. ราชบุรี ประท้วงคัดค้านการก่อสร้างโรงไฟฟ้าชีวมวลของบริษัทเอกชน 5 บริษัท 

ทำไมโครงการในฝันของนักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจึงถูกต่อต้านรายจังหวัด?

มาพินิจดูให้ดีจะพบว่า ที่เป็นเช่นนี้เพราะพฤติกรรมของผู้ประกอบการไม่เคยเปลี่ยน ใช้วิธีคิดแบบเดียวกับการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหิน  โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ หรือเขื่อนขนาดใหญ่เปี๊ยบ นั่นคือตั้งธงไว้แต่ต้นว่าจะต้องสร้างให้ได้ แล้วมองหาช่องโหว่ทางกฎหมายเพื่อจะอ้างว่าทำถูกกฏหมาย แต่จะถูกใจหรือกระทบคนในพื้นที่หรือไม่ ค่อยว่ากันอีกที 

ด้วยเหตุนี้ปัจจุบันจึงมีโรงไฟฟ้าชีวมวลขนาด 9-9.9 เมกะวัตต์เกิดขึ้นแล้ว 9 โรงและจ่อคิวสร้างอีก 28 โรง

ทำไมต้อง 9.9 เมกะวัตต์?

ไม่ใช่เลขสวยเลขมงคลแต่อย่างใด แต่เพราะกฎหมายกำหนดให้โรงไฟฟ้าขนาด 10 เมกะวัตต์ขึ้นไปต้องทำการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมหรืออีไอเอ ถ้าไม่อยากทำอีไอเอที่ต้องใช้ทั้งเงินและเวลา นักธุรกิจผู้ชาญฉลาดก็จะต้องทำโรงไฟฟ้ากำลังการผลิตเรี่ยๆ 9 เมกะวัตต์อย่างนี้แหละ

เมื่อจงใจเลี่ยงกฎหมายกันจะๆ ขนาดนี้ จะไม่ให้ชาวบ้านเขาคิดนำไปก่อนได้อย่างไรว่า ที่ไม่อยากทำอีไอเอก็เพราะโครงการนี้มันมีปัญหาสิ่งแวดล้อมน่ะสิ 

มิเพียงแค่การออกแบบโครงการเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมาย การเลือกสถานที่ตั้งและวิธีการให้ได้มาซึ่งความเห็นชอบจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานภาครัฐก็ยังละเลยคนในชุมชนอย่างน่าเจ็บใจ เป็นต้นว่าที่จังหวัดน่าน โรงไฟฟ้าชีวมวลจะไปตั้งอยู่หน้าโรงเรียนและอยู่ห่างจากแหล่งน้ำกินน้ำใช้ของชุมชนแค่ 50 เมตร ส่วนที่เชียงรายแกนนำผู้ประท้วงบอกว่าไม่เคยมีการประชุมถามความคิดเห็น แต่หนังสือที่อุตสาหกรรมจังหวัดทำเป็นวาระการประชุมมีตัวเลขของผู้คัดค้าน 2,049 ราย ส่วนผู้สนับสนุน 2,051 ราย เมื่อมีเสียงข้างมากมากกว่าถึง 2 เสียง ก็แสดงว่าสร้างได้!

หัวกฎหมายขนาดนี้แล้วจะหวังความสงบสุขและการยอมรับจากคนในพื้นที่อีกฤา?

ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2551 มีโครงการโรงไฟฟ้าขนาดเล็ก (SPP/VSPP) ที่ใช้พลังงานนอกรูปแบบยื่นข้อเสนอต่อการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยเพื่อขอจำหน่ายไฟฟ้าเข้าสู่ระบบทั้งหมดจำนวน 1,328 โครงการ รวม 8,580 เมกะวัตต์ โดยเป็นโครงการใหม่มากกว่า 1,100 โครงการ 

คิดดูว่าถ้าผู้ประกอบการยังไม่เปลี่ยนแนวคิด และมีการประท้วงในกว่าพันโครงการเหล่านี้ ประเทศชาติต้องเสียทรัพยากรไปกับเรื่องที่ไม่ควรเป็นเรื่องมากแค่ไหน